Ntiturota tuva mw’ishirahamwe rya Afirika y’ubuseruko!

Inyuma yaho abatari bake bibaza ibibazo vyinshi kuri kazoza k’ishirahamwe rya Afirika y’ubuseruko, umushikiranganji ajejwe imigenderanire y’Uburundi n’ayandi makungu yabwiye abaserukira ibihugu vyabo hano mu Burundi ko Uburundi bushigikiye imigambi yose y’iryo shirahamwe – Vyanditswe na Vyizigiro Jimi Erevisi

Umushikiranganji Rurimunzu Deho ajejwe gutwara abantu n’ibintu arikumwe na Kavakure Raburenti umushikiranganji ajejwe imigenderanire y’Uburundi n’amakungu bariko baratanga ikiganiro ©Iwacu

Umushikiranganji Rurimunzu Deho ajejwe gutwara abantu n’ibintu arikumwe na Kavakure Raburenti umushikiranganji ajejwe imigenderanire y’Uburundi n’amakungu bariko baratanga ikiganiro ©Iwacu

Kw’igenekerezo rya 27 Munyonyo umushikiranganji ajejwe imigenderanire n’ayandi makungu, Kavakure Raburenti, ari kumwe na mugenziwe ajejwe gutwara abantu n’ibintu, baratanze ikiganiro. Ico kiganiro cari cahuje abaserukira ibihugu vyabo hano mu Burundi kugira bamenyeshwe aho Uburundi buhagaze ku bijanye n’ibibazo bimaze imisi mw’ishirahamwe rya Afirika y’ubuseruko.

Ivyo bibazo nyamukuru ni ibihe ?

Abakuru b’ibihugu vy’Urwanda, Kenya n’Ubuganda baragize inama mu kwezi kwa Ruheshi mu Buganda, no mu kwezi kwa Myandagaro muri Kenya. Muri izo nama zibiri za mbere bariko biga ibijanye no gukomeza inyubakwa zihuza ivyo bihugu bitatu nk’amabarabara y’indarayi canke aya kaburimbo.
Muri iyo nama na yo iheruka kubera mu gisagara ca Kigali, basubiye kunonosora ibijanye n’inyubakwa zihuza ibihugu vyabo hamwe n’ukurabira hamwe iterambere mu vy’ubutunzi bagezeko.
Izo nama zariyamirijwe ku mugaragaro n’Uburundi hamwe na Tanzaniya, aho ivyo bihugu vyatangaje ko bitazokwigera vyemera ivyapfunditswe muri izo nama bitatumiwemwo.
Ugukumira Uburundi na Tanzaniya ntivyagarukiye ngaho kuko kw’igenekerzo rya 20 Munyonyo uyu mwaka Urwanda, Ubuganda hamwe na Kenya vyarashize umukono ku masezerano yo gushiraho urupapuro rw’inzira rumwe hagati yavyo kugira vyorohereze ingenzi. Ndetse ayo masezerano akaba azoja mu ngiro muri Nzero mu 2014.

Uburundi bwoba bwihindukije mw’ijambo ?

Mw’itangazo umunyababanga mukuru akongera akaba umuvugizi wa Reta Nzobonariba Firipo yashikirije kw’itariki 27 Nyakanga 2013, yaramenyesheje ko Uburundi butazokwigera bwemera ivyavuye mu mibonano ivyo bihugu bitatu bigira Uburundi butarimwo. Naho yari yemeye yuko hari imigambi ishobora kurangurwa hagati y’ibihugu bimwe bimwe bigize umuryango w’ibihugu vya Afirika y’ubuseruko, yaciye amenyesha ko imbere yuko iyo migambi ija mu ngiro ibanza kwemezwa n’ inama y’abakuru b’ibihugu bose bigize uyo muryango.
Ariko mu nama umushikiranganji Kavakure yagirishije abaserukira ibihugu vyabo hano mu Burundi, yamenyesheje ko ata nzu iriko irasha muri iryo shirahamwe, kandi ko Uburundi bushigikiye imigambi yose iriko irarangurwa. Yaravuze kandi ko Uburundi buriko burakwirikirana ibibera muri iryo shirahamwe ndetse ko butarota bunarivamwo.
Hageze mu mwanya w’ibibazo, umwe mu baserukira ibihugu vyabo yamubajije ko inama zabaye Uburundi butarimwo boba bari bazimenyeshejwe. Kavakure yamwishuye ati: «Egome izo nama bari bazitubwiye kuko twaratumiwe mu nama yabereye i Mombasa aho batubwiye inama zizoba ku bijanye n’inyubakwa zihuza Urwanda, Ubuganda na Kenya.»
Yarangije atangaza yuko n’utubazo tuhari tuzokwigwa mu nama y’abakuru b’ibihugu vyose bigize uwo muryango izoba kuri uyu wa gatandatu i Kampala mu Buganda.

Imigambi y’iterambere ni myishi

Umushikiranganji w’ugutwara abantu n’ibintu, Rurimunzu Deho, yarerekanye imigambi y’iterambere mikuru mikuru iri muri iryo shirahamwe. Aho twotanga akarorero nk’iyubakwa ry’indarayi rihuza Daresaramu-Tabora-Uvinza-Musongati, ibanki ijejwe iterambere rya Afirika BAD ikaba imaze kwemera gutanga uburyo. Iyindi ndarayi ikaba izohuza Daresaramu-Isaka-Keza- Gitega-Musongati. Mu mabarabara ya kaburimbo, hariko harubakwa ibarabara rya Gitega-Mwaro Nyakararo hamwe n’irindi rya Mugina-Mabanda-Bujumbura-Ruhwa.
Yarangije amenyesha yuko n’ikibuga c’indege hamwe n’ikivuko vy’ibujumbura bigiye gusubirwamwo kugira Uburundi bukomeze imigenderanire n’ugufashanya kw’Uburundi n’ibihugu vya Afirika y’ubuseruko.

Amasezerano y'abayagira kur'urubuga ngurukanabumenyi rwa IWACU

Ivyiyumviro n'ibivugirwa hano ntibitegerezwa kurenga amategeko y'umubano mwiza. Mu bibujijwe kwandikira hano, harimwo amajambo y'amacakubiri afatiye ku bwoko, ibitsina, ukwemera kujanye n'idini, gutyozanya canke gutukana, amajambo ahamagarira gucanamwo, canke aza atanga amakuru ajanye n'ubuzima bwihereranye bwa muntu. Ikibujijwe kandi ni ugukoresha amasanamu canke ivyandikwa vy'abandi udatomoye isoko yavyo.
Iwacu ntizotiriganya mu gufuta icanditswe cose coza kirenga kuri ano masezerano, canke ivyanditswe bisubiwemwo, bitanzwe bitajanye n'inkuru vyandikiweko, bihayagiza ibidandazwa canke bidashingiye ku kwubahana hagati y'abahurira hano. Icanyuma : intererano izogirwa mu ndome nkuru izofutwa vuba.

Kwongerako iciyumviro

Votre adresse de messagerie ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *